Login: Hasło:

BAZA KOMPETENCJI


Branża/sektor: Usługi
Obszar zawodowy: Tokarz

Kod zawodu: 722304

KATALOG ZADAŃ ZAWODOWYCH


Lp. Kategoria zadania
A Zadania technologiczne
A-1 Posługuje się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną.
A-2 Wykonuje szkice i wymiaruje obrabiane elementy.
A-3 Wykonuje podstawowe obliczenia warsztatowe do wykonania zadania.
A-4 Dobiera i stosuje podczas toczenia optymalne parametry skrawania.
A-5 Użytkuje tokarki z zachowaniem wymagań BHP
A-6 Ustala kolejność zabiegów w poszczególnych operacjach toczenia.
A-7 Dobiera i użytkuje przyrządy pomiarowe podczas toczenia.
A-8 Ustawia tokarki do pracy.
A-9 Wykonuje prace tokarskie na tokarkach ogólnego przeznaczenia.
A-10 Wykonuje prace tokarskie na tokarkach sterowanych numerycznie CNC.
A-11 0strzy narzędzia skrawające.
A-12 Czyści i konserwuje użytkowane tokarki, narzędzia i przyrządy.
B Zadania organizacyjne
B-1 Organizuje własne stanowisko pracy.
B-2 Organizuje pracę grupy podległych pracowników.
B-3 Zachowuje na stanowisku pracy porządek
B-4 Sporządza kalkulację wykonywanych wyrobów i dokumentuje realizowane zadania.
C Zadania kierowania i współpracy
C-1 Współpracuje z podwładnymi i przełożonymi.
C-2 Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług tokarskich.
D Zadania kontroli i oceny jakości
D-1 Przeprowadza kontrolę międzyoperacyjną i ostateczną.
D-2 Ocenia stopień zagrożenia i ryzyka zawodowego związanego z czynnikami szkodliwymi, uciążliwymi i niebezpiecznymi w miejscu pracy
D-3 Nadzoruje pracę podległych pracowników podczas wykonywania robót tokarskich

KATALOG UMIEJĘTNOŚCI DO ZADAŃ ZAWODOWYCH


Zadanie zawodowe: A-1:
Posługuje się dokumentacją konstrukcyjną i technologiczną.
Lp. umiejętności
1 Odczytuje dokumentacje technologiczną.
2 Posługuje się rysunkiem technicznym przedmiotu obrabianego.
3 Posługuje się uproszczoną dokumentacją technologiczną i dokumentacja warsztatową.
4 Analizuje oznaczenia tolerancji, chropowatości powierzchni, odchyłki kształtu i położenia.
5 Rozpoznaje umowne oznaczenia stosowane w dokumentacji technologicznej.
6 Posługuje się Dokumentacją Techniczno-Ruchową.
7 Pozyskuje informacje z norm i poradników.

Zadanie zawodowe: A-2:
Wykonuje szkice i wymiaruje obrabiane elementy.
Lp. umiejętności
1 Wykonuje szkice elementów maszyn i rysunki wykonawcze, operacyjne i zabiegowe.
2 Opisuje wykonane szkice i rysunki.
3 Wymiaruje narysowane szkice i rysunki z uwzględnieniem wymiarów tolerowanych, oznaczeń tolerancji kształtu i położenia.
4 Wprowadza na rysunkach i szkicach oznaczenia chropowatość powierzchni, obróbki cieplnej, cieplno-chemicznej oraz inne uwagi dotyczące wykonania części.
5 Wykonuje rysunki prostych części maszyn z wykorzystaniem oprogramowania CAD.
6 Wykorzystuje uproszczenia rysunkowe podczas wykonywania szkiców.

Zadanie zawodowe: A-3:
Wykonuje podstawowe obliczenia warsztatowe do wykonania zadania.
Lp. umiejętności
1 Oblicza wymiary graniczne dla wymiarów tolerowanych.
2 Oblicza długość drutu na sprężynę śrubową.
3 Oblicza prędkość skrawania podczas toczenia.
4 Oblicza posuw .
5 Oblicza prędkość obrotową.
6 Oblicza głębokość skrawania i pole przekroju poprzecznego.
7 Oblicza moment obrotowy i moc skrawania.
8 Oblicza przełożenie przekładni.
9 Zamienia wymiary konstrukcyjne na technologiczne.
10 Oblicza przesunięcie konika przy toczeniu stożków.
11 Dobiera koła zmianowe do wykonania gwintu o założonym skoku.
12 Oblicza techniczną i kalkulacyjną normę czasu.

Zadanie zawodowe: A-4:
Dobiera i stosuje podczas toczenia optymalne parametry skrawania.
Lp. umiejętności
1 Określa zależność parametrów skrawania od rodzaju materiału obrabianego, materiału narzędzia i rodzaju obróbki.
2 Obserwuje zjawiska towarzyszące procesowi skrawania.
3 Rozróżnia parametry skrawania.
4 Dobiera wartości parametrów skrawania do toczenia.
5 Przewiduje skutki nieprawidłowego doboru parametrów skrawania.
6 Czyta normatywy i nomogramy parametrów skrawania oraz normatywy czasów obróbki.
7 Ocenia dobór •parametrów skrawania na podstawie obserwacji procesu toczenia.
8 Dokonuje analizy dobru parametrów skrawania i wprowadza niezbędne korekty.

Zadanie zawodowe: A-5:
Użytkuje tokarki z zachowaniem wymagań BHP
Lp. umiejętności
1 Posługuje się instrukcjami obsługi tokarek.
2 Identyfikuje główne zespoły i elementy tokarek.
3 Rozróżnia cechy charakterystyczne sterowań numerycznych.
4 Rozpoznaje zespoły ruchów głównych i posuwowych tokarek.
5 Uzbraja tokarki.
6 Ustawia parametry obróbki zgodnie z dokumentacją technologicznej lub samodzielnie.
7 Dozoruje tokarkę w trakcie jej użytkowania.
8 Sprawdza stanu techniczny tokarki.
9 Reguluje zespoły tokarki zgodnie z Dokumentacją Techniczno-Ruchową.
10 Steruje przebiegiem pracy tokarki.
11 Likwiduje lub ogranicza zagrożenia mechaniczne, elektryczne i chemiczne.
12 Stosuje przepisy BHP podczas użytkowania tokarki

Zadanie zawodowe: A-6:
Ustala kolejność zabiegów w poszczególnych operacjach toczenia.
Lp. umiejętności
1 Analizuje dokumentację technologiczną oraz rysunek wykonawczy przedmiotu obrabianego.
2 Analizuje p proces technologiczny pod kątem dokładności obróbki.
3 Analizuje proces technologiczny pod kątem doboru obrabiarki oraz oprzyrządowania technologicznego do wykonania przedmiotu obrabianego.
4 Czyta i analizuje szkice i rysunki techniczne elementów pod kątem technologii ich wykonania.
5 Określa naddatki międzyoperacyjne i całkowite.
6 Ustala wymiary materiału wyjściowego.
7 Określa kolejność operacji i zabiegów.
8 Planuje przebieg procesu technologicznego.

Zadanie zawodowe: A-7:
Dobiera i użytkuje przyrządy pomiarowe podczas toczenia.
Lp. umiejętności
1 Dobiera przyrządy pomiarowe do pomiaru i sprawdzania części maszyn w zależności od kształtu i dokładności wykonania.
2 Dobiera metodę pomiaru.
3 Wykonuje pomiary warsztatowe.
4 Sprawdza luzy, promienie zaokrągleń, kąt prosty oraz płaskość i prostoliniowość powierzchni.
5 Stosuje układ tolerancji i pasowań.
6 Analizuje obliczenia wartości liniowych, wartości kąta na wymiarach zwykłych i tolerowanych.
7 Interpretuje wyniki pomiarów.
8 Wykonuje konserwację, przechowuje przyrządy pomiarowe.

Zadanie zawodowe: A-8:
Ustawia tokarki do pracy.
Lp. umiejętności
1 Analizuje dokumentację technologiczną oraz rysunek wykonawczy przedmiotu obrabianego.
2 Dobiera tokarkę do wykonania przedmiotu.
3 Dobiera oprzyrządowanie technologiczne.
4 Instaluje oprzyrządowanie do mocowania przedmiotu obrabianego zgodnie z dokumentacja technologiczną.
5 Ustawia parametry skrawania na tokarce.
6 Dobiera ciecz chłodzaco – smarujacą.
7 Przygotowuje i mocuje narzędzia skrawające .
8 Wprowadza (lub przesyła) dane do sterownika tokarki sterowanej numerycznie.
9 Sprawdza działanie tokarki nieobciążonej ,
10 Testuje program obróbki.
11 Stosuje przepisy BHP podczas użytkowania tokarki

Zadanie zawodowe: A-9:
Wykonuje prace tokarskie na tokarkach ogólnego przeznaczenia.
Lp. umiejętności
1 Analizuje dokumentację technologiczną pod kątem wykonania obróbki przedmiotu.
2 Ocenia stan materiału obrabianego.
3 Mocuje obrabiany materiał.
4 Dobiera narzędzia.
5 Sprawdza prawidłowość zamocowania materiału obrabianego.
6 Sprawdza prawidłowość zamocowana narzędzia i jego ustawienie względem osi wrzeciona (obrabianego przedmiotu).
7 Wykonuje toczenie powierzchni walcowych, stożkowych, czołowych, kształtowych, mimośrodów, gwintów, ślimaków itd. na tokarkach ogólnego przeznaczenia.
8 Kontroluje i reguluje przebieg obróbki oraz koryguje ewentualne błędy.
9 Ocenia prawidłowość doboru parametrów skrawania na
10 Określa przyczyny uzyskiwania powierzchni o nadmiernej chropowatości i podejmuje decyzje o sposobie przeciwdziałania jej powstawania.
11 Ocenia wpływ geometrii ostrza narzędzia na przebiegu wykonywanego zabiegu.
12 Ustala przyczyny powstawania drgań narzędzia i obrabianego przedmiotu oraz usuwa je.
13 Ustala przyczyny nadmiernego nagrzewanie się narzędzia i materiału obrabianego oraz usuwa je.
14 Ustala przyczyny zbyt szybkiego tępienia się narzędzia i usuwa je.
15 Przestrzega dyscyplinę technologiczną.
16 Analizuje istniejący stan i rozpoznaje słabe punkty w wykonywanych procesach technologicznych w odniesieniu do poznanego poziomu postępu technicznego.
17 Wdraża twórcze rozwiązania problemów technologicznych po uzyskaniu akceptacji przełożonego.
18 Stosuje przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas wykonywania zadania.

Zadanie zawodowe: A-10:
Wykonuje prace tokarskie na tokarkach sterowanych numerycznie CNC.
Lp. umiejętności
1 Analizuje dokumentację technologiczną oraz rysunek wykonawczy przedmiotu obrabianego.
2 Opracowuje program obróbki przedmiotu na tokarkę CNC.
3 Dobiera materiał wyjściowy.
4 Dobiera tokarkę do wykonania przedmiotu.
5 Dobiera, mocuje i ustala wartości korekcyjne narzędzia.
6 Dobiera oprzyrządowanie technologiczne.
7 Dobiera parametry skrawania.
8 Dobiera ciecz chłodzaco – smarujacą.
9 Mocuje przedmiot obrabiany zgodnie z dokumentacja technologiczną.
10 Uzbraja głowicę rewolwerową zgodnie z kartą narzędziową.
11 Wprowadza (lub przesyła) dane do sterownika tokarki sterowanej numerycznie.
12 Rozpoznaje poprawność programu głównego i podprogramów obróbki części maszyn na tokarkę CNC
13 Testuje program obróbki i uruchamia obróbkę przedmiotu.
14 Określa przyczyny uzyskiwania powierzchni o nadmiernej chropowatości i podejmuje decyzje o sposobie przeciwdziałania jej powstawania.
15 Ocenia wpływ geometrii ostrza narzędzia na przebiegu wykonywanego zabiegu .
16 Ustala przyczyny powstawania drgań narzędzia i obrabianego przedmiotu oraz usuwa je.
17 Ustala przyczyny nadmiernego nagrzewanie się narzędzia i materiału obrabianego oraz usuwa je
18 Ustala przyczyny zbyt szybkiego tępienia się narzędzia i usuwa je
19 Wprowadza niezbędne korekty do programu w sterowniku tokarki CNC i przeprowadza w nim symulację obróbki.
20 Realizuje bezkolizyjnie program obróbki na tokarce sterowanej numerycznie.
21 Przestrzega dyscyplinę technologiczną.
22 Analizuje istniejący stan i rozpoznaje słabe punkty w wykonywanych procesach technologicznych w odniesieniu do poznanego poziomu postępu technicznego.
23 Wdraża twórcze rozwiązania problemów technologicznych po uzyskaniu akceptacji przełożonego.
24 Stosuje przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas wykonywania zadania.

Zadanie zawodowe: A-11:
0strzy narzędzia skrawające.
Lp. umiejętności
1 Analizuje stopień zużycia narzędzia skrawającego.
2 Stosuje kryteria stępienia ostrza narzędzia.
3 Określa stopień zużycia typowych narzędzi skrawających.
4 Wyjaśnia geometrię ostrza narzędzia skrawającego.
5 Dobiera wielkości kątów ostrzy narzędzi skrawających.
6 Wskazuje wpływ wydzielającego się ciepła na stan ostrza i materiału obrabianego.
7 Dobiera maszyny i oprzyrządowanie technologiczne do ostrzenia narzędzi.
8 Ustala plan regeneracji i ostrzenia narzędzia.
9 Wykonuje ostrzenie narzędzi lub wymienia płytki skrawające w przypadku narzędzi składanych.
10 Kontroluje geometrię ostrza narzędzia po ostrzeniu.
11 Stosuje przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas wykonywania zadania.
12 Stosuje ochrony osobiste.

Zadanie zawodowe: A-12:
Czyści i konserwuje użytkowane tokarki, narzędzia i przyrządy.
Lp. umiejętności
1 Posługuje się instrukcjami obsługi i konserwacji tokarek.
2 Dobiera i stosuje zgodnie z DTR środki do konserwacji tokarek i oprzyrządowania technologicznego.
3 Sprawdza stan techniczny tokarki.
4 Przeprowadza konserwację tokarki.
5 Przeprowadza konserwację oprzyrządowania technologicznego.
6 Przeprowadza konserwację narzędzi skrawających.
7 Przeprowadza konserwację przyrządów pomiarowych i aparatury kontrolno-pomiarowej.
8 Utrzymuje tokarkę, narzędzia i przyrządy w należytej czystości.
9 Przeprowadza smarowanie zgodnie z instrukcją smarowania.
10 Zabezpiecza tokarkę przed korozją.
11 Stosuje przepisy bhp, ochrony ppoż. i ochrony środowiska podczas wykonywania zadania.

Zadanie zawodowe: B-1:
Organizuje własne stanowisko pracy.
Lp. umiejętności
1 Przygotowuje dokumentację do realizacji zadania.
2 Sprawdza stan techniczny tokarki.
3 Wykonuje podstawowe obliczenia w celu przygotowania tokarki do planowanej obróbki.
4 Dobiera surówki.
5 Dobiera narzędzia do wykonywanej pracy.
6 Dobiera przyrządy pomiarowe.
7 Dobiera oprzyrządowanie technologiczne.
8 Gromadzi i rozmieszcza na stanowisku pracy surówki, narzędzia, przyrządy pomiarowe i oprzyrządowanie technologiczne.
9 Uzbraja i ustawia tokarkę.
10 Dobiera ciecze chłodząco-smarujące.
11 Dobiera środki ochrony indywidualnej.
12 Rozpoznaje i przewiduje zagrożenia bezpieczeństwa na stanowisku pracy oraz wskazuje sposoby ich usunięcia.
13 Dokonuje próbnego toczenia w celu ustalenia naddatków obróbkowych.

Zadanie zawodowe: B-2:
Organizuje pracę grupy podległych pracowników.
Lp. umiejętności
1 Posługuje się dokumentacją technologiczną i Dokumentacją Techniczno-Ruchową.
2 Planuje i organizuje front robót.
3 Sporządza harmonogram realizacji przydzielonych zadań.
4 Przydziela podległym pracownikom zadania do wykonania.
5 Sporządza zapotrzebowanie na wyposażenie stanowisk pracy.
6 Określa zapotrzebowanie materiału wyjściowego dla nadzorowanych stanowisk pracy, z uwzględnieniem rodzaju i wymiarów.
7 Zapewnia odpowiednie warunki pracy.
8 Prowadzi dokumentację realizowanych prac.
9 Komunikuje się z przełożonymi i podwładnymi.
10 Instruuje podległych pracowników w zakresie przestrzegania przepisów bhp i ochron ppoż..
11 Stosuje przepisy prawa pracy w zakresie wykonywanych zadań zawodowych.

Zadanie zawodowe: B-3:
Zachowuje na stanowisku pracy porządek
Lp. umiejętności
1 Przestrzega przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, ochrony przeciwpożarowej oraz ochrony środowiska.
2 Organizuje stanowisko pracy zgodnie z wymaganiami ergonomii.
3 Zachowuje czystość i porządek na stanowisku pracy.
4 Przewiduje konsekwencje naruszenia przepisów bhp podczas wykonywania zadań zawodowych.
5 Dobiera i stosuje sprzęt ochrony indywidualnej w zależności od prowadzonych prac.
6 Stosuje podręczny sprzęt oraz środki gaśnicze zgodnie z zasadami ochrony przeciwpożarowej.
7 Reaguje zgodnie z instrukcją przeciwpożarową w przypadku zagrożenia pożarowego.
8 Stosuje obowiązujące zasady ochrony środowiska.
9 Reaguje w przypadku wystąpienia zagrożenie w miejscu pracy.
10 Stosuje procedury udzielania pierwszej pomocy osobom poszkodowanym
11 Zabezpiecza miejsce wypadku
12 Uczestniczy w tworzeniu protokołu powypadkowego

Zadanie zawodowe: B-4:
Sporządza kalkulację wykonywanych wyrobów i dokumentuje realizowane zadania.
Lp. umiejętności
1 Korzysta z katalogów, normatywów i literatury technicznej.
2 Ustala czas wykonania realizowanego zadania.
3 Oblicza koszt wykonania wyrobu.
4 Szacuje koszty materiałowe i czas wykonywania prowadzonych prac na podstawie normatywów technologicznych i obowiązujących cenników.
5 Sporządza wstępną kalkulacje wykonania wyrobu.
6 Obsługuje programy komputerowe wspomagające proces kalkulacji i ewidencji zadań.

Zadanie zawodowe: C-1:
Współpracuje z podwładnymi i przełożonymi.
Lp. umiejętności
1 Stosuje zasady pracy w zespole.
2 Motywuje siebie i współpracowników do efektywnej i bezpiecznej pracy.
3 Wprowadza w porozumieniu z przełożonymi rozwiązania organizacyjne dotyczące poprawy warunków bhp.
4 Rozróżnia dokumenty związane z zatrudnieniem pracowników.
5 Identyfikuje i analizuje informacje dotyczące wymagań i uprawnień pracownika i pracodawcy.
6 Współpracuje z przełożonymi i podwładnymi zachowując zasady dobrej komunikacji interpersonalnej.

Zadanie zawodowe: C-2:
Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług tokarskich.
Lp. umiejętności
1 Czyta dokumenty regulujące zatrudnienie oraz działalność gospodarczą.
2 Identyfikuje i analizuje informacje dotyczące pracownika i pracodawcy.
3 Określa potrzeby w zakresie usług tokarskich.
4 Analizuje informacje związane z podnoszeniem kwalifikacji, zatrudnieniem oraz z samozatrudnieniem.
5 Sporządza dokumenty związane z zatrudnieniem oraz prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zadanie zawodowe: D-1:
Przeprowadza kontrolę międzyoperacyjną i ostateczną.
Lp. umiejętności
1 Analizuje i ocenia zgodność wykonania zadania z dokumentacją technologiczną.
2 Rozróżnia metody pomiarowe.
3 Dobiera przyrządy pomiarowe .
4 Określa dokładność kształtu.
5 Określa dokładność wykonania powierzchni.
6 Określa dokładność uzyskanych wymiarów.
7 Określa dokładność wzajemnego położenia.
8 Sprawdza płaskość prostoliniowość i prostopadłość powierzchni.
9 Zapobiega powstawaniu błędów pomiarowych.
10 Dokonuje oceny jakości wykonania.
11 Zapobiega powstawaniu błędów pomiaru.
12 Interpretuje wyniki pomiarów.
13 Analizuje przyczyny podstawowych błędów obróbki.
14 Wykorzystuje programy komputerowe podczas kontroli międzyoperacyjnej i ostatecznej.

Zadanie zawodowe: D-2:
Ocenia stopień zagrożenia i ryzyka zawodowego związanego z czynnikami szkodliwymi, uciążliwymi i niebezpiecznymi w miejscu pracy
Lp. umiejętności
1 Dostrzega zagrożenia związane z wykonywaną pracą pod wpływem czynników szkodliwych, uciążliwych i niebezpiecznych
2 Przewiduje skutki działania czynników niebezpiecznych i szkodliwych w środowisku pracy na organizm ludzki
3 Przestrzega zasad bezpiecznej pracy podczas styczności z urządzeniami elektrycznymi.
4 Posługuje się bezpiecznie narzędziami i przyrządami stosowanym w miejscu pracy.
5 Dobiera i stosuje odzież ochronną oraz środki ochrony indywidualnej.
6 Udziela pierwszej pomocy poszkodowanym.
7 Usuwa zagrożenia dla życia i zdrowia pracowników.

Zadanie zawodowe: D-3:
Nadzoruje pracę podległych pracowników podczas wykonywania robót tokarskich
Lp. umiejętności
1 Kontroluje realizację zadań zawodowych.
2 Kontroluje efektywność i dokładność wykonanej pracy.
3 Sprawdza stosowanie przez pracowników środków ochrony indywidualnej.
4 Kontroluje i dokumentuje godziny pracy pracowników.
5 Kontroluje organizację i wyposażenie stanowiska pracy oraz sprawność i zabezpieczenie tokarek, narzędzi i przyrządów.
6 Sprawdza stosowanie zasad bhp i ochrony ppoż..
7 Ocenia jakość i terminowość wykonanej pracy.
8 Ocenia relacje między pracownikami.
9 Stosuje zasady komunikacji interpersonalnej.
10 Poczuwa się do odpowiedzialności za zdrowie i życie własne i podległych pracowników.
11 Stosuje podstawowe zasady etyczne w pracy zawodowej.


KATALOG CECH PSYCHOFIZYCZNYCH DLA ZAWODU


Lp. Cechy psychofizyczne
Zdolności
1 Dobra pamięć.
2 Koncentracja uwagi.
3 Łatwość przetwarzania informacji.
4 Łatwość wypowiadania się w mowie i piśmie.
5 Odporność emocjonalna.
6 Podzielność uwagi
7 Rozumowanie logiczne.
8 Uzdolnienia organizacyjne.
9 Uzdolnienia techniczne.
10 Wyobraźnia i myślenie twórcze.
11 Wyobraźnia przestrzenna.
12 Zdolność koncentracji uwagi
Cechy osobowości
1 Cierpliwość
2 Dokładność.
3 Dyspozycyjność.
4 Komunikatywność
5 Odpowiedzialność.
6 Odporność emocjonalna.
7 Operatywność i skuteczność działania.
8 Rzetelność.
9 Samodzielność.
10 Samokontrola
11 Systematyczność.
12 Umiejętność nawiązywania kontaktów z ludźmi.
13 Wytrwałość i cierpliwość.
14 Zaangażowanie.
15 Zrównoważenie.
16 Znajomość własnych możliwości oraz ograniczeń.
17 Zdolność przekonywania.
Sprawności sensomotoryczne
1 Dobry stan zdrowia.
2 Koordynacja wzrokowo ruchowa.
3 Ostrość wzroku.
4 Refleks.
5 Rozróżnianie barw.
6 Spostrzegawczość
7 Szybki refleks
8 Zmysł równowagi.
9 Zręczność rąk